O "Lwie śpiącym" T. E. Kalidego

Schlafender Löwe - Lew śpiący...

Przedmiotem niniejszej analizy jest rzeźba, a w zasadzie seria odlewów prezentujących „Lwa śpiącego” (niem. „Schlafender Löwe“). Dzieło jest powszechnie przypisywane Theodorowi Erdmannowi Kalide. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że kiedy pierwszy raz modele gipsowe tego projektu zostały udostępnione publiczności (w 1824 roku na wystawie ASP w Berlinie), w katalogu zostały opisane jako rzeźby Christiana Raucha, ze sporą ingerencją twórczą Kalidego. Był on zafascynowany majestatem „królów zwierząt” prezentowanych w berlińskim zoo. 

Jako perfekcjonista wykonał wiele dokładnych szkiców zwierząt, aby następnie oddać ich piękno w swoich odlewach. Cecha jego dokładności i dążenia do perfekcji będzie za nim szła przez całą drogę twórczą, także odlewy są charakterystyczne dla jego twórczości, co oczywiście wiązało się z długim okresem ich przygotowania.

Kalide wykonał rzeźbę przestawiającą (realistyczną), cechującą się szczegółowością wykonania, zachowując przy tym poprawność anatomiczną ukazanego zwierzęcia. Najlepszym określeniem dla tej rzeźby jest powściągliwość, zwłaszcza jeśli chodzi o ukazywany ruch i emocje. Twórca wykonując tak okazałe zwierzę, przedstawił je jako patetyczny „król zwierząt”, ukazany dosyć podniośle, w takim stopniu, że można mówić o próbie wyidealizowania lwa. Rzeźba jest stereometryczna, czyli wykończona ze wszystkich stron. Monument cechuje się kontrastującą fakturą – gładka skóra kontrastuje z bujną grzywą lwa. Sposób bytu zwierzęcia - zamknięte oczy, nie wpływa na zachowanie przez niego należytej uwagi. Przez wciągniętą łapę podkreśla swoją obecność. Statyka kompozycji wpływa na zachowany spokój kompozycji.


W odbiorze dzieła panuje nastrój oficjalny – często rzeźby zdobiły wjazdy do pałaców i zamków mając oczywiście nadać charakter dekoracyjny, ale też ukazać „strażników domu”. Monument jest ustawiony na cokołach, co pozwala na lepsze podziwianie detali przez widzów. Rzeźba często jest również umieszczana na nagrobkach, czy też pomnikach pamięci poległych w wszelakich bitwach, wojnach etc. - nadaje dodatkowego znaczenia – lew mimo, że śpi to jego majestat pozostał nienaruszony (podobnie jeśli chodzi o zmarłych żołnierzy). Monument autorstwa Theodora Kalidego jest charakterystyczny dla jego twórczości. Brązowe odlewy znajdują się w różnych zakątkach Europy niewątpliwie przyczyniły się do sławy i rozpoznawalności autora. Rzeźba, przypadająca na koniec dojrzałego klasycyzmu cechuje się majestatem, harmonią oraz spokojem i dokładnością wykonania. 

Miłosz Kandora

finalista Olimpiady Artystycznej 2025 r.

Podoba Ci się nasza działalność? Wesprzyj nas: https://buycoffee.to/bombony

Dzięki Twojej darowiźnie pozwalasz nam na dalszą realizację wystaw tematycznych i innych aktywności na rzecz Górnego Śląska 💛💙